Achter gedrag schuilt vaak een dieper verlangen. In deze blog ontdek je hoe oude hechtingspatronen doorwerken in relaties en waarom werkelijke verbinding begint bij het contact met jezelf. Een blog over de beweging van reageren naar werkelijk ontmoeten.
Een stel zat tegenover mij. De verbinding tussen hen was al een paar dagen volledig verdwenen. De aanleiding leek klein. Hij had in bed zijn hand op haar borst gelegd. Zij verstijfde, draaide zich om en sindsdien leefden ze langs elkaar heen.
Wanneer stellen bij mij komen, begint het gesprek vaak bij zo'n gebeurtenis. Ze proberen allebei uit te leggen wat er gebeurde en waarom ze reageerden zoals ze reageerden. Hij begreep niet waarom zij zich zo abrupt afwendde. Zij voelde zich niet gezien en niet afgestemd. Beiden deden hun best om de ander uit te leggen wat er misging.
Terwijl ik naar hen luisterde, begon ik mij af te vragen of het wel over die aanraking ging.
Het gesprek onder het gesprek
In sessies met stellen zie ik vaak dat stellen zich richten op wat er aan de oppervlakte gebeurt. Ze praten over woorden die zijn uitgesproken, gedrag dat pijn deed of situaties waarin de verbinding verloren ging. Dat is begrijpelijk, want daar wordt de pijn zichtbaar.
Toch merk ik steeds opnieuw dat daaronder vaak iets anders schuilgaat. Iets dat niet direct wordt uitgesproken, maar wel voortdurend aanwezig is.
Bij deze vrouw leefde een diep verlangen om werkelijk gezien te worden. Als kind had zij zich vaak alleen gevoeld met haar emoties. Wanneer zij verdrietig was, trok ze zich terug in haar kamertje, omdat er weinig ruimte was voor wat er in haar leefde. Ze had geleerd dat het veiliger was haar gevoelens voor zichzelf te houden. Op het moment dat haar partner haar aanraakte terwijl zij zich nog niet verbonden voelde, werd niet alleen dat moment geraakt. De oude ervaring van niet gezien worden kwam weer tot leven.
Bij haar partner speelde iets heel anders. Achter zijn behoefte aan lichamelijk contact zit een diepe behoefte om liefde te ontvangen en zich gewenst te voelen. Hij had in zijn jeugd weinig ervaren dat er ruimte was voor zijn eigen behoeften. Daardoor had hij geleerd zich aan te passen en zijn verlangens kleiner te maken. Juist daardoor verlangde hij des te sterker naar nabijheid en bevestiging.
Twee mensen die allebei verlangen naar verbinding
Wat mij raakt in dit soort gesprekken, is dat stellen vaak tegenover elkaar komen te staan. Alsof de één het probleem is van de ander. Maar wanneer we samen verder kijken, zie ik meestal twee mensen die allebei verlangen naar verbinding en tegelijkertijd beschermd worden door oude overlevingspatronen.
Zij trok zich terug omdat ze zich onveilig voelde. Hij deed steeds meer zijn best om weer verbinding te maken. Maar hoe harder hij zijn best deed, hoe meer druk zij ervoer. En hoe verder zij zich terugtrok, hoe eenzamer hij zich voelde. Zonder dat ze het wilden, hielden ze samen een patroon in stand waarin allebei precies datgene kwijtraakten waar ze het meest naar verlangden.
Dat patroon zie ik vaker terug. Niet alleen in partnerrelaties, maar ook in gezinnen, vriendschappen en organisaties.
Kijken voorbij het gedrag
We zijn geneigd om gedrag letterlijk te nemen. We zien iemand die boos wordt, zich terugtrekt of juist de controle neemt. Al snel trekken we conclusies over de ander.
Maar gedrag vertelt zelden het hele verhaal:
- Onder controle leeft vaak angst.
- Onder terugtrekken schuilt vaak de behoefte aan veiligheid.
- Onder kritiek zit regelmatig een diep verlangen om gezien of gehoord te worden.
- En onder veel conflicten ligt uiteindelijk hetzelfde verlangen: de behoefte aan verbinding.
Wanneer we alleen reageren op het gedrag, blijven we vaak gevangen in dezelfde dynamiek. Pas wanneer we nieuwsgierig worden naar wat zich onder dat gedrag afspeelt, ontstaat er ruimte voor een ander gesprek.
Elkaar opnieuw ontmoeten
Dat gebeurde uiteindelijk ook bij dit stel. Door het erkennen van de eigen geschiedenis, begonnen ze elkaar anders te zien. Niet omdat de ander veranderd was, maar omdat de betekenis van het gedrag veranderde.
Hij zag niet langer alleen een vrouw die hem afwees, maar iemand die zich diep van binnen onveilig voelde. Zij zag niet langer alleen een man die lichamelijke nabijheid zocht, maar iemand die verlangde naar liefde en bevestiging.
Werkelijke verbinding begint niet bij de ander, maar bij de bereidheid om naar binnen te gaan. Om stil te worden en contact te maken met wat er in ons eigen lichaam gebeurt. Wat voel ik eigenlijk? Waar voel ik spanning? Welke behoefte of welk verlangen wordt hier geraakt?
Pas wanneer we verbonden blijven met onze eigen binnenwereld, ontstaat er ruimte om de ander werkelijk te ontmoeten. Eerst de verticale verbinding: het contact met jezelf, met je lichaam, je gevoelens en je behoeften. Van daaruit ontstaat de horizontale verbinding: het contact met de ander.
Wanneer we die volgorde omdraaien, raken we gemakkelijk verstrikt in verwijten, overtuigingen of de behoefte om de ander te veranderen. Maar wanneer we eerst thuiskomen bij onszelf, kunnen we de ander ontmoeten zonder onszelf kwijt te raken.
Ik geloof dat juist daar de diepste verbinding ontstaat. Niet doordat twee mensen hetzelfde voelen of denken. Maar doordat beide partners vanuit hun eigen autonomie aanwezig durven zijn met wat er werkelijk in hen leeft.
Misschien is dat wel de kern van echte verbinding. Niet dat we het altijd met elkaar eens zijn, maar dat we bereid zijn om voorbij het gedrag te kijken. Eerst bij onszelf en daarna bij de ander.
op zoek naar begeleiding?
Jij bent van harte welkom voor individuele begeleiding of jullie zijn van harte welkom voor relatiebegeleiding in mijn praktijk.