Wanneer we het hebben over veiligheid, denken we vaak aan de buitenwereld: een veilige omgeving, betrouwbare mensen, duidelijke structuren. Maar echte veiligheid begint van binnen. Het begint bij de verbinding met jezelf.
In ieder van ons leven verschillende delen. Een deel dat stevig, rustig en volwassen is – de ‘gezonde volwassene’. Maar ook delen die angstig, gekwetst of onzeker zijn. Zeker wanneer je als kind onveiligheid hebt ervaren, kunnen deze kwetsbare delen snel worden getriggerd. Een blik, een toon, een situatie – en ineens voel je je weer klein, alert of gespannen.
Als jongen zat ik op voetbal. In de kleedkamer voelde ik me vaak onveilig. Al die jongens, hun verhalen, het lawaai, de bravoure — ik kon er niet tegenop. Ik trok me terug, werd stil en keek tegen hen op.
Die ervaring draag ik nog steeds met me mee. Soms, wanneer mannen beginnen op te scheppen of zich groter maken, merk ik dat er iets in mij wordt geraakt.
Dan voel ik weer dat kleine jongetje in mezelf dat opkijkt tegen anderen. Mijn adem stokt, mijn lichaam spant zich aan.
Op zo’n moment helpt het me om bewust te vertragen. Om weer te ademen. En mezelf eraan te herinneren: ik ben nu volwassen. Ik ben niet meer dat jongetje van toen.
Innerlijke veiligheid ontstaat wanneer je contact kunt maken met al deze delen in jezelf. Wanneer je niet weggaat van je angst, maar er juist naar kunt luisteren. Wat probeert het je te vertellen? Waar heeft het behoefte aan? Door die verbinding ontstaat er ruimte. Je hoeft jezelf niet langer te onderdrukken of te beschermen door afstand te nemen van wat je voelt.
Misschien herken je dit ook bij jezelf.
Wanneer voel jij je echt veilig in jezelf?
En kun je de signalen van je lichaam herkennen wanneer iets niet klopt?
Soms vertelt ons lichaam verhalen die we nog niet in woorden kunnen vatten. Alsof het ons iets duidelijk probeert te maken wat we misschien te lang hebben weggeduwd of genegeerd. Het volgende gedicht verwoordt dat op een mooie, symbolische manier:
De oude healer zei tegen de ziel:
het is niet je rug die pijn doet,
maar de last die je draagt.
Het zijn niet je ogen die pijn doen,
maar het onrecht dat je ziet.
Het is niet je hoofd dat pijn doet,
maar je gedachten.
Het is niet je keel,
maar dat wat je niet durft te vertellen.
Het is niet je buik,
maar je ziel die niet kan verteren wat er rondom jou gebeurt.
Het is niet je lever die pijn doet,
maar de boosheid vanbinnen.
Het is niet je hart dat pijn doet,
maar de liefde.
En het is liefde zelf,
die al deze pijn kan genezen,
het meest krachtige medicijn.
- Auteur onbekend
Veiligheid gaat niet alleen over voelen wat er in je leeft, maar ook over wat je vervolgens doet. Want hoe stevig je innerlijke basis ook is, de context waarin je je bevindt speelt altijd een rol. Niet elke situatie of relatie is veilig. En juist dan is het essentieel dat je jezelf serieus neemt.
Grenzen aangeven is daarin onmisbaar. Het betekent dat je voelt wat voor jou klopt – en daar trouw aan blijft. Soms is dat een duidelijke “nee”. Soms is het afstand nemen. Soms is het simpelweg erkennen: dit is niet goed voor mij.
Misschien helpt het om jezelf ook hier een vraag te stellen:
Waar in mijn leven voel ik dat mijn grens wordt geraakt?
En wat heb ik nodig om daar beter voor mezelf te zorgen?
Door jezelf te begrenzen, creëer je veiligheid. Niet omdat de wereld altijd veilig is, maar omdat jij jezelf beschermt. Je laat zien: ik ben er voor mezelf.
Veiligheid is dus geen vast gegeven, maar een proces. Een voortdurende beweging tussen voelen, erkennen en handelen. Tussen naar binnen keren en naar buiten begrenzen.
Misschien is dat wel de kern: veiligheid ontstaat wanneer je jezelf niet meer verlaat — en steeds opnieuw kiest om naast jezelf te blijven staan.